Canadalaan 22a

Oud adres: Marialaan 22/2 (tot 1945)
Bouwjaar: 1916/1917
Architect/aannemer: W. ten Tuynte
Status: Gemeentelijk monument
Oude foto: Geert-Jan Siertsema

Op de plek van deze villa stond eerder een koetshuis en een stal. Dit koetshuis behoorde bij de villa aan de Mr. van Rhemenslaan 5 die een uitgang had aan de Marialaan en was gebouwd in 1903 naar ontwerp van de architect Jan Wijn. In 1915 verkocht Jhr. Coert Lambertus van Beijma thoe Kingma (1860-1941), eigenaar van de Mr. van Rhemenslaan 5 het koetshuis en een deel van zijn achtertuin gelegen aan de Marialaan aan de in Deventer geboren timmerman/aannemer Willem ten Tuynte (1870-1936).
De aan de Soerenseweg 12 woonachtige timmerman verkocht het koetshuis datzelfde jaar door aan de in Soerabaja geboren Barbera Anna Catharina Bergmans. Zij was de weduwe van Friedrich Wilhelm Balduin Busch.Oorspronkelijk was het plan het koetshuis te verbouwen tot villa maar dat is waarschijnlijk toch niet gebeurd. Na de bouw verkocht Barbera Bergmans het huis aan de makelaar Willem Oldenhof die het gelijk doorverkocht aan jonkheer Teixeira de Mattos.

Het huis heeft sinds 1995 een plek op de gemeentelijke monumentenlijst en werd destijds als volgt omschreven:

“Het pand bezit architectuurhistorische betekenis als goed en gaaf voorbeeld van vroeg 20ste eeuwse villa, gebouwd in een voor de gemeente Apeldoorn typische mengvorm van chaletstijl en stadsvakwerkstijl, gecombineerd met een vrij compacte opzet en kleurige afwerking van de gevels. Kenmerkende elementen van deze stijl zijn de in vakwerk uitgevoerde met overstek en korbeelstellen, de toepassing van serre- en veranda-uitbouwen en de wit gepleisterde gevels, verlevendigd door gepleisterde lateien, rode bakstenen details en geglazuurde lekdorpeltegels.

Glas-in-lood en andere details in het vrij gaaf bewaarde interieur (zoals trappenhuis, stucplafonds) vertonen art nouveau elementen, waarbij voor een vrij geometrisch opgezette variant van deze stijl werd gekozen. Stucplafond met gestileerde rozen, herinnerend aan de geometrische art nouveau van de kunstenaar-architect C.R. Mackintosh uit Glasgow, welke grote invloed had op de verspreiding van deze stijl”.

BEWONERSGESCHIEDENIS:

1918-1920
De in Amsterdam geboren Louis Frederik Teixeira de Mattos (1872-1945) was woonachtig in Beekbergen op Landgoed Spelderholt en was wethouder in Apeldoorn. In het bevolkingsregister staat hij ingeschreven als bewoner in Beekbergen maar om wethouder te kunnen zijn moest hij in Apeldoorn zelf wonen. Mogelijk woonde hij en zijn gezin hier doordeweeks. De jonkheer was gehuwd met de in Batavia geboren Kitty van Schreven (1870-1956). Zij hadden één inwonende dochter; de in Amsterdam geboren jonkvrouw Maria Elisabeth (1899).

Op internet is veel over Teixeira de Mattos te vinden. Bijvoorbeeld op deze pagina: https://www.biografischwoordenboekgelderland.nl/bio/5_Louis_Frederik_Teixeira_de_Mattos

In juni 1918 vroeg Teixeira de Mattos een bouwvergunning aan voor een verbouwing van de keuken. De achtergelegen berging werd bij de keuken aangetrokken. Op 4 oktober van datzelfde jaar werd het huis ook op het telefoonnet aangesloten en kreeg het telefoonnummer 714. In 1920 werd het huis verkocht aan J.S.L. Vierssen Frantzmann en verhuisden ze naar de Zwolseweg 2.

1920-1931
De nieuwe bewoners kwamen op 3 mei 1920. Het waren de in Den Haag geboren mr. Johan Sander Louis Vierssen Frantzmann (1875-1923) en zijn in Groningen geboren vrouw Adrienne Frederique Jeannette Wijckerheld Bisdom (1873-1935). Na het overlijden van Johan bleef Adriënne wonen. Op 9 maart 1931 verhuisde zij naar de Bosweg 90 en verkocht ze Marialaan 22/2 aan J. den Hartog.


Geert Jan Siertsema:
Na de geboorte van vijf kinderen (het oudste zoontje overleed binnen eén jaar), tussen 1898 en 1906 in de stad Groningen, besloot mevrouw Adrienne Frederique Jeanette Wijckerheld Bisdom (1873-1935), te scheiden van haar man, jonkheer Johan Hora Feith (1869-1948). Wat in die tijd toch wel bijzonder moet zijn geweest. Ze nam haar jongste dochter Ferdinanda (Nan) (1906-1959) mee, en kwam tenslotte in 1915 in Apeldoorn wonen met haar tweede man Johan Sander Louis van Vierssen Frantzmann (1875-1923). 

Eerst woonden ze in een villa aan de Emmalaan 30. Van Vierssen Frantzmann, griffier bij het kantongerecht, kocht in 1920, de villa op de Canadalaan 22a (destijds Marialaan 22-2). Lang heeft hij niet van deze woning kunnen genieten, want hij overleed onverwacht in 1923. Later in 1931 kocht de weduwe Wijckerheld Bisdom een nieuwe villa op de Bosweg 90 te Apeldoorn. 

De drie andere dochters/freules Anna, Octavia en Janny kwamen regelmatig op bezoek in Apeldoorn bij hun moeder en jongste zus Nan, die in 1930 uit Apeldoorn vertrok en in Amsterdam ging wonen. 

1931-1957

Vanuit de Soerenseweg 73 kwamen op 2 april 1931 het gezin van de in Hei- en Boeicop geboren Jacob den Hartog (1878-1954) en zijn in Vrijhoeve-Capelle geboren vrouw Ida Maria Oerlemans (1894-1946). Zij hadden één inwonende dochter; de in Tiel geboren Dina Johanna (1928). Op 13 juni 1932 kregen zij hier nog een zoon; Dirk Johannes Jacob.

Jacob was inspecteur van het lager onderwijs en hield hier kantoor. In 1954 overleed Jacob en kwam het huis in handen van zijn kinderen.

In het kadaster staat bij zoon, mr. Dirk Johannes Jacob het adres Canadalaan 22/2 genoteerd. Mogelijk heeft hij en zijn gezin het huis ook nog even bewoond. In 1957 werd de villa verkocht aan de Apeldoornse makelaar L. Donk.

1957-1977

De makelaar Lambert Donk ging hier niet zelf wonen maar verhuurde de villa. In de Erica-adressengids van 1963 staat M.A. de Wit genoteerd, zij was pensionhoudster. Als adres staat er nu Canadalaan 22/a genoteerd in plaats van 22/2. Het pension was in gebruik onder de naam “Villa Fiësta". In 1977 verkocht de makelaar Lambert Donk de villa aan de familie Vlam. Via de deurwaarder en het kantongerecht werd mevrouw de Wit gesommeerd om het huis met onderhuurders te verlaten. Op 5 december 1977 was het huis leeg opgeleverd.

1977-2021

In 1978 betrokken Maarten Vlam en zijn vrouw Arendina Grietje Hoffman het huis. Maarten Vlam was computerdeskundige en Arendina was lerares handenarbeid aan de Prof. De Leeuw Mavo, eerst aan de Oud-Beekbergerweg en later in De Maten. Ook was zij werkzaam bij de Doekom in textiele werkvormen. Zij hadden negen inwonende kinderen. Zoon Jan is later ook mede-eigenaar geworden en verkocht het huis op 29 april 2021. Hij was degene die het langst in dit huis gewoond heeft, 44 jaar!

2021-heden

Vanaf 2021 wonen hier de huidige eigenaren.

Fotokaart uit de periode van de familie Vierssen Frantzmann verzonden in 1920. (Foto: Geert-Jan Siertsema)

 

Adrienne Frederique Jeannette Wijckerheld Bisdom-Vierssen Frantzmann met haar vier dochters in de veranda aan de achterzijde van het huis. (Foto: Geert-Jan Siertsema)

 

Weet u meer over één van de bewoners? Ziet u onjuistheden of heeft u aanvullingen of foto's, laat het weten. info@parkenbuurt.nl